Content on this page requires a newer version of Adobe Flash Player.

Get Adobe Flash player

Domatesin Tarihçesi
New Orleans'deki aşçılar domatesi 1800 yılından beri kullanmalarına rağmen domatesin New England'a gelmesi 1830 yılını bulmuştur. O tarihlerde domates geniş anlamda besin değeri ile tanınırdı. Hatta hak etmediği tıbbı özelliklere bile sahip olduğu varsayılırdı.

Domates üretimi 1847 yılında başlamıştır. O tarihte Lafayette College'indeki baş bahçevan Harrison Woodhuyll Crosby domates konserve yapımı için basit bir yöntem geliştirmişti. 1890 yılına kadar domates konservesi el yapımı hazırlanırdı.

Content on this page requires a newer version of Adobe Flash Player.

Get Adobe Flash player

Domates esasında meyve olmasına rağmen 1893 yılında ABD mahkemesi, domatesi sebzelerle birlikte saklanıp yenildiğinden onu sebze diye sınıflandırmıştır. 1920 yılında konserve yapımındaki teknoloji geliştirilerek "extractor" buluşu ile domates suyu piyasaya çıkmıştır. 1960 yıllarının sonunda makine ile domates hasatına başlanmasıyla domates sanayi, domates temini ve üretimi için daha gelişmiş teknolojileri üretilmesini zorlamıştır. Bugün Türkiye dünyadaki ilk 5 büyük sanayi domates üreticisi ülke arasındadır ve 2009 yılında 2 milyon ton sanayi domates üretmiştir.
Üretim
Salça üretiminin büyük bir kısmı dökme olarak büyük bidonlarda paketlenmektedir. 220 lt'lik ve 1.500 lt'lik aseptik ambalajlarda ketçap, domates suyu, çorba, sos v.s üretimi yapan tesislere gönderilmektedir. Türkiye'de üretilen domates salçaları %100 domatesten üretilmektedir. Hammadde domates, proseste sadece ısıtılmakta, kabuk ve çekirdekten arındırılarak, istenen brix'e (kuru madde oranına) gelene kadar suyu uzaklaştırılmaktadır. Domates salçasının üretiminde hiçbir koruyucu ve renklendirici katkı maddesi kullanılmamaktadır.
Besin Değeri
Domates; potasyum, A ve C vitaminleri bakımından zengindir. Ayrıca domates kolesterol içermemektedir. Son zamanda yapılan araştırmalar, ısıl işlem görmüş domates ürünlerinin tüketiminin muhtemellen kolesterole bağlı olan kalp sorunlularına ve kansere karşı koruduğunu göstermektedir. Isıl işlem görmüş domates ürünlerinde çok güçlü antioksidan olan lycopene serbest halde bulunmaktadır.

Likopen sebze ve meyvelerde doğal olarak bulunan karetenoid ailesine ait bir pigmenttir (dokulara renk veren madde). İnsan vücudu likopen üretemez. Likopenin % 85`i domates ve domates ürünlerinde (salça, ketçap vs.) bulunmaktadır. Üstelik domates ürünleri taze domatesten çok daha büyük likopen kaynaklarıdır. Çünkü ısı likopenin etkinliğini arttırır. Isıl işlemden geçen domates ve biber ürünleri gerçek birer likopen deposudur.

Likopen son yıllarda yapılan çalışmalar ile prostat kanserine iyi gelen tek şey olarak belirlenmiştir. Bunun yanında, kolon, rahim ve göğüs kanserini önlemede ve de yaşlıların bağışıklık sistemini güçlendirmede likopenin etkisi ispatlanmıştır. Likopen aynı zamanda antioksidan bir madde olduğu için hücreleri serbest radikallerin hasarından korumakta, hücreler arasında bağları güçlendirmekte, cildi korumakta ve yaşlanmayı geciktirmektedir.
Domates Ayrıca:
> Enerji verir ve organizmaya canlılık kazandırır.
> Gut hastalığına ve romatizmaya karşı iyi bir doğal ilaçtır.
> İskorpit denen diş hastalığını iyileştirir.
> Bağırsakları yumuşatır, pekliği giderir.
> İdrar söktürür, üreyi azaltır.
> Böbrek taşlarının düşmesini kolaylaştırır.
> Yapısındaki B vitamini sayesinde sinirleri dinlendirir.
> Soğuk algınlığına karşı korur. Domateste bol miktarda C vitamini vardır. Bilindiği gibi, bu vitamin grip, nezle, anjin
   gibi soğuk algınlığından doğan hastalıklara karşı bedenin direncini arttırır.